Menu
De 9150 tijdens een speciale TSP-rit voor het afscheid van de reeks 91 in Gent (Zelzate -aftakking Wachtebeke) op 1 april 2006

 

Begin jaren 1960 werden de rangeerbewegingen in de kleine en middelgrote stations nog uitgevoerd door stoomlocomotieven. Deze stations waren nog voorzien van een loskoer en vaak ook nog van een goederenloods. De stoomlocomotieven werden ingezet vanaf hun stelplaats en deden de stations één voor één aan, vaak met en sleep goederenwagens die afgezet werden in de stations die werden aangedaan, en waar op hun beurt weer andere wagens werden aangekoppeld. Deze maneuvers zorgden vaak voor hinder en vertragingen op lokale en grote lijnen. Om de exploitatie te verbeteren zocht men naar alternatieven. Eerst probeerde men de stoomlocomotieven te vervangen door lijndiesels. Dit was al een hele verbetering, maar leidde niet tot gewenste resultaten.

Daarom besliste men begin jaren 1960 om eerst de middelgrote stations te bedienen en vanuit deze stations de lokale goederenkoeren te voorzien. Deze kleine tractievoertuigen zouden de taak van de stoomlocomotieven in de station overnemen nadat de goederenwagens waren afgekoppeld. Het ontbrak de spoorwegen echter aan de nodige tractie om in de middelgrote stations de verdere afhandeling te verzekeren. Deze impasse leidde tot een bestelling van een eerste reeks van 10 locotractoren bij Cockerill. Cockerill had reeds een locotractor voor de bedrijven met een eigen  industrielijn en sporenbundels. Het was een kleine maar sterke machine die kon ingezet worden voor zware rangeerbewegingen. Het type 230 of het latere type 90 en 91 was geboren.

Het type 230

De eerste loc van het type 230 werd geleverd in maart 1961 en werd op 1 april 1961 toegewezen aan het station in Ciney. Zij kreeg het nummer 230.001 en werd onmiddellijk ingezet. Nadat een stoomlocomotief of lijndiesel de nodige goederenwagens of rijtuigen afhaakte, verzekerde de nieuwe aanwinst voor alle mogelijk rangeerbewegingen in het station. Ook de nabijgelegen bedrijven met een spooraansluiting en de stations Spontin, Havelange en Courrière werden door dezelfde machine bediend.

De maximumsnelheid van de eerste reeks was beperkt tot 40 km/uur, maar in werkelijkheid werd doorgaans tegen een veel lagere snelheid gereden. De bestuurders stonden onder het directe gezag van de plaatselijke stationschef. Zij stonden stond in voor het dagelijks onderhoud. Grotere onderhoudsbeurten werden uitgevoerd door een mobiele ploeg techniekers met een speciaal uitgeruste bestelwagen vanaf de stelplaats in Ronet. Voor de grote revisies werd beroep gedaan op de werkplaatsen van Leuven of Salzinnes.

Van het type 230 werden 10 exemplaren geleverd door Cockerill en werden uitgerust met een Cockerill 4-175 CO vier cilinder motor van 245 pk. De laatste werd geleverd tegen eind juni 1961. Zij werden alle toegewezen aan de stelplaats Ronet en werden ingezet vanaf de stations Ciney, Libramont, Jemelle, Gembloers  en Ottignies. Van Ciney ging het naar Spontin, Havelange en Courrière, van Jemelle naar Marloie en Rochefort, van Libramont naar Poix St Hubert, Bastogne, Bertrix en Florenville, van Ottignies naar Gembloers, Mont-St-Guibert en Court-St-Etienne. Namen kreeg twee machines en Ronet één voor de verbinding met werkplaats Salzinnes en voor diensten naar nabij gelegen stations Floreffe, Flawinne en Rhisnes. Twee locomotieven werden in reserve gehouden.

 

Het type 230.1

In 1963 volgde een tweede bestelling van 50 machines. Zij kregen een Cockerill 6-175 CO zes cilinder motor met een vermogen van 280 pk. Deze tweede bestelling werd gebouwd door ABR en BN die elk 25 machines mochten leveren. Zij werden aangeduid als type 230.101 tot 230.150 en werden verdeeld over de stelplaatsen Saint-Ghislain, Schaarbeek, Stockem en Ronet. De 230.150 ging eind 1963 naar Kortrijk. Begin 1964 volgden de eerste tien exemplaren van het type 230 eveneens naar Kortrijk omdat deze reeks was uitgerust met een minder krachtige motor van 245 pk. De nieuwe bouwreeks kon daardoor ingezet worden op de hellingrijke spoorlijnen in het zuiden.

Uiterlijk waren de machines identiek op één klein detail na. De toegangsdeur van de bestuurder van de eerste bouwreeks stond links wanneer je de lo van achter bekijkt. Bij de latere bouwreeks stond de toegangsdeur in het middden.

Vanuit Kortrijk werd één machine ingezet in het station van Kortrijk en één in de stelplaats. Verder werden ze toegewezen aan de middelgrote stations Menen, Ieper, Deinze, Tielt, Waregem en Roeselare, van waaruit ze op hun beurt de kleinere stations bedienden. Vanaf Menen ging het naar Komen, Le Touquet en Wevelgem. Ieper zorgde naast de eigen rangeringen eveneens voor Poperinge. De locotractor voor Deinze werd eveneens gebruikt voor De Pinte. Tielt deelde haar machine met Lichtervelde, Diksmuide en Ingelmunster. Waregem kreeg Harelbeke onder haar hoede en Roeselare zorgde voor Izegem. Naast de genoemde stations werden eveneens Moeskroen, Lauwe en Tourcoing regelmatig aangedaan. Drie machines stonden als reserve.

Reeks 90 wordt reeks 91

9010 in Kortrijk 1983 (foto Hugo Nauwelaerts)Meer dan 15 jaar bleef de inzet van het type 230 en 230.1 nagenoeg ongewijzigd. In 1971 werden het type 230 en 230.1 omgenummerd naar reeks 90 (9001 tot 9110) en 91. Opvallend is dat toen reeds de reeks 91 begint met het nummer 9111 en doorloopt tot 9160. In de eerste helft van de jaren 1970 kregen ze de gekende gele Z-schildering. Toen begonnen ook de eerste ernstige problemen voor met de Cockerill-motoren. Daarom beslisste men vanaf 1976 alle machines uit te rusten met een nieuwe GM- type 12V71 N 12 cilinderdieselmotor van 335 pk. Omdat er geen onderscheid meer was in vermogen werd na deze revisie de eerste bouwreeks aangeduid als reeks 91 en kregen zij de nummers 9101 tot 9110 toegewezen. Naar aanleiding van deze grondige revisie werd de rangeerbrug van een aantal locomotieven verlengd  met het oog op het plaatsen van een automatische koppeling. De automatische koppeling is er echter nooit gekomen.Daarnaast werden nog enkele wijzigingen doorgevoerd waaronder de aanpassing van de radiatorrooster en het verdwijnen van de originele fabrieksplaat 'Cockerill Ougrée' en het plaatsen van een extra uitlaat.

De volgende locs waren zeker voorzien van een verlengde rangeerbrug: 9103, 9104, 9116, 9126, 9129, 9133, 9135, 9136, 9137, 9139, 9140, 9141, 9142, 9144, 9146, 9155, 9156, 9158, 9159.

Verminderde inzet

Vanaf 1980 werd de inzet van de reeks 91 geleidelijk afgebouwd. Dit was het gevolg van het verdwijnen van vele spoorlijnen met een beperkte bediening, de sluiting van de losplaatsen in meerdere stations, de sluiting van fabrieksaansluitingen, en de verminderde inzet van de rangeermachine voor het samenstellen van treinen. Hierdoor verloor de rangeerlocomotief meer en meer haar nut.

Naar aanleiding van deze verminderde inzet van de reeks 91 werd de toewijzing van de rangeerlocomotieven herzien en de bediening van een aantal middelgrote stations overgenomen door andere stations. Zo werd de bediening van Deinze overgenomen door Merelbeke en werden Ieper en Menen samengevoegd.


Vanaf 1986 werden de eerste 15 rangeerlocs overgedragen aan de toenmalige dienst Baan (later Infra / dienst Infrastructuur / Infrabel). De 9101 en 9103 gingen ondermeer naar de dienst Infrastructuur in Gent. De 45 andere werden verdeeld over St-Ghislain (14), Ronet (10), Stockem (9), Kortrijk (7) en Merelbcke (5). Na het verdwijnen van de dieselwerkplaats in Kortrijk werden alle machines van de reeks 91 in Kortrijk toegewezen aan Merelbeke. Door het verdwijnen van de bediening van Lichtervelde (Tielt), Waregem en Harelbeke konden deze machines eveneens verhuizen naar de dienst Infrastructuur, ondermeer twee naar Charleroi, één naar Gent, en één naar Schaarbeek. Het aantal machines in Kortrijk bleef beperkt tot slechts twee in Kortrijk en één in Ieper en Poperinge. De verdeling zag van de eerste bouwreeks die toegewezen was aan Kortrijk zag er toen uit als volgt. Merelbeke: 9107, 9109, 9110. Gent: 9101, 9102, 9103, 9104. Charleroi: 9105, 9106. Brussel: 9108.

9116 tijdens maneuvers in Marloie op 15 april 198Als gevolg van de sluiting van de werkplaats te Ronet werden op 1 oktober 1993 de locotractoren 9143, 9146, 9147 (later naar Salzinnes), 9151 , 9155, 9156 en 9158 verhuisd naar Kinkempois. De 9157 van Ronet verhuisde twee maanden eerder reeds naar Antwerpen Dam. 
In 1994 werden nog eens een beperkt aantal locotractoren overgeplaatst naar de dienst Infrastructuur. Daar werden ze op 20 februari 2005 definitief vervangen door de reeks 73, 74 en 82. 

In mei 2001 was de verdeling van de reeks 91 als volgt:
Merelbeke: 9101, 9109, 9110, 9123, 9132, 9136, 9138, 9152, 9160 en Infra 9150
Charleroi: 9111, 9112 (2002), 9115, 9117 (†2002), 9118, 9126, 9128, 9130, 9134, 9137 (2002) en Infra: 9116, 9122, 9124, 9125, 9140, 9149, 9154
Kinkempois: 9146, 9151, 9155, 9156, 9158
Stockem: 9135, 9148, 9153, 9159, 
Salzines: 9131, 9147, 
Antwerpen Noord: 9107, 9157
Schaarbeek: Infra: 9105, 9119, 9142

In 2005 zag de verdeling er als volgt uit:
Merelbeke: 9109, 9110, 9123, 9132, 9136, 9152, 9160
Antwerpen Dam: 9107, 9129, 9139, 9157
Monceau: 9111, 9112, 9113, 9114, 9115, 9117, 9118, 9120, 9126, 9130, 9131, 9133, 9144
Stockem: 9135, 9137, 9148, 9153, 9159
Kinkempois: 9143, 9146, 9147, 9151, 9155, 9156, 9158

De volgende locomotieven waren in 2005 afgestaan aan de dienst Infrastructuur: 
District Noord-West, stelplaats Deinze: 9101, 9102, 9103, 9104
District Zuid-West, stelplaats Mons: 9105, 9106, 9122, 9124, 9128, 9138
District Centrum, stelplaats Schaarbeek: 9108, 9116
District Centrum, CWI Schaarbeek: 9119, 9121
District Zuid-West, stelplaats Charleroi: 9125, 9127, 9134, 9145, 9149
District Zuid-West, CW Bascoup: 9140
District Noord-West, spoorwerf Wondelgem: 9150
District Zuid-Oost, stelplaats Namur: 9154

Het einde

9111 in Tounai op 19 augustus 1981Op 1 mei 1996 werden de eerste elf locomotieven van de reeks 91 definitief geschrapt. Het gaat om de (9102, 9103, 9104, 9113, 9114, 9120, 9129, 9131, 9133, 9139 en 9143. De oorzaak van deze schrapping ligt bij de vele herstructureringen van de installaties, de stations en de werkplaatsen. Dit heeft tot gevolg dat er een materieeloverschot ontstond. De 9113 en 9120 kwamen in aanmerking om verkocht te worden, terwijl al de andere locs zullen afgebroken worden. De 9131 bleef in de CW Salzinnes om er de 9206 te vervangen om de interne rangeringen uit te voeren in de CW van Salzinnes.

De jaren daarna werd het lijstje met schrappingen steeds langer dit onder meer door de opkomst van de reeks 77 waarvan 1 april 2001 reeds 37 eenheden in dienst zijn. Ook het beschikbaar komen van andere en sterkere rangeerlocomotieven werd de reeks 91 fataal.

Officieel kon de reeks 91 niet meer op het spoorwegnetwerk ingezet worden sinds 14 december 2003. Vanaf 2003 werden een aantal machines doorverkocht aan privé-ondernemingen. 
Op 14 december 2003 telden we de schrapping van de volgende 22 machines: 9101, 9107 (gaat naar ASA te Hemiksem en wordt later (2006) ingezet door SATI), 9109 (blijft in dienst in tractiewerkplaats Merelbeke), 9110 (gaat naar Gleistrei Italie), 9111, 9115 (blijft in dienst tot 31 december 2003 in Lessines), 9118 (blijft in dienst tot 31 december 2003 in Lessines, en gaat later naar Swiss Rail - Pidoux), 9123 (blijft in dienst in tractiewerkplaats Merelbeke), 9126 (wordt door Rails & Traction doorverhuurd aan MANUFRET), 9128, 9130 (gaat later naar Swiss Rail - Pidoux), 9132 (blijft in dienst in tractiewerkplaats Merelbeke), 9134, 9135 (gaat naar Stockem), 9138 (blijft in dienst in tractiewerkplaats Merelbeke), 9146 (blijft in dienst in werkplaats Kinkempois), 9148, 9150 (blijft in dienst in tractiewerkplaats Merelbeke en wort uitgerust met GF-koppeling voor Breaks), 9151 (gaat naar Stoom Centrum Maldegem), 9153 (gaat naar Stockem), 9155 (wordt door Rails & Traction doorverhuurd aan MANUFRET) en 9160 (gaat naar Gleistrei Italie).

Een groot aantal schrappingen betekende in werkelijkheid een overheveling van de directie Infrastructuur naar directie Materiaal. Officieel gebeurde het opnieuw in dienst nemen op 29 januari 2004. Zij zullen later bij Infrabel vervangen worden door de reeks 73. 

In 2008 waren in het totaal reeds 42 rangeerlocomotieven afgevoerd. De overblijvende 18 machines begonnen in 2008 een nieuw leven in de tractie- en werkplaatsen van Charleroi, Kinkempois, Stockem, Salzinnes, Merelbeke en Hasselt. 
Zeven locotractoren waren aanwezig in Merelbeke: 9109 (in reserve), 9123, 9132, 9136, 9138, 9150 (afgesteld in afwachting van haar schrapping), 9152. Vier machines worden op regelmatige basis gebruikt. Twee daarvan worden in de tractiewerkplaats ingezet : één voor de rangeringen in de tractiewerkplaats zelf, de andere voor het slepen van materieel door de car-wash en naar de wielendraaibank. Een derde locotractor wordt in de Centrale Werkplaats van Gentbrugge ingezet, terwijl de vierde rangeringen uitvoert in de wagenwerkplaats te Merelbeke. 
In Charleroi-Sud vinden we vier locotractoren: 9111 (later naar Hasselt), 9124, 9128, 9149. Twee machines worden gebruikt voor het uitvoeren van de rangeringen met elektrische- en dieselstellen in de tractiewerkplaats Charleroi-Sud. Voor het uitvoeren van deze taak kreeg de 9149 met een Henricol-koppeling en werden haar vier buffers gedemonteerd. De 9111 wordt kort daarna ingezet te Hasselt en vervangt er een loc van de reeks 73. Deze behoort toe aan B-Cargo en wordt duur doorgerekend aan de werkplaats waardoor de inzet van een 91 'er voordeliger is.
Drie locotractoren stonden in Kinkempois: 9146, 9156, 9158. Eén machine is actief in de tractiewerkplaats van Kinkempois voor het slepen van materieel naar de car-wash. 
Stockem had drie locotractoren: 9135, 9153, 9159 waarvan één locomotief wordt gebruikt voor het rangeerwerk met elektrische- en dieselstellen in de tractiewerkplaats van Stockem. 
CW Salzinnes heeft één locotractor: 9147. Zij wordt er samen met de 8066, 8067, 8068 en 8069 gebruikt bij het rangeerwerk op de terreinen van de Centrale Werkplaats. 

In 2012 waren nog steeds 20 locomotieven reeks 91 aanwezig in verschillende werkplaatsen van B-Technics als zware werktuigen.
Hasselt: 9111, 9116, 9119, 9124 (9134)
Merelbeke: 9109, 9123, 9132, 9136, 9138, 9150, 9152
Charleroi: 9128, 9149
Salzines: 9147
Kinkempois: 9146, 9156, 9158
Stockem: 9135, 9153 (†9159)

In 2014 kregen enkele locomotieven  nog aangepaste New Look schildering. De eerste die in deze kleuren werden geschilderd zijn de 9136 en 9138 die actief zijn in de werkplaats van Oostende. Ook de 9123 in Merelbeke kreeg een nieuw jasje aangemeten. In augustus 2015 volgde de 9147 van de werkplaats Salzinnes.

 

Gebruikte bronnen: Op de Baan (TSP), Spoorwegjournaal, Tijdschrift LSV, www.bfoto.be (overzichtstabel)

Overzicht 

De gegevens die in onderstaande tabel worden vermeld bevat onvermijdelijk fouten. Ze zijn gehaald uit de geraadpleegde bronnen. Soms vermelden deze bronnen tegenstrijdige data of bevatten ze gewoonweg onnauwkeurigheden. Wij hebben getracht deze fouten in de mate van het mogelijke weg te werken, zonder te beweren dat ze daarom correct zijn. 
 
 

Constructeur

Levering

Nummer 1971

Hernummering -
Verlengde rangeerbrug (*)

Stelplaatsen

Uit dienst

230.001

Cockerill-Ougrée
nr 3816

01-03-1961

9001

9101
(09-10-1978)

Ronet > Kortrijk (28-02-1964) > Merelbeke (01-11-1985) dienst infrastructuur > ?

14-12-2003

230.002

Cockerill-Ougrée
nr 3817

06-03-1961

9002

9102
(30-05-1979)

Ronet > Kortrijk > Gent (Deinze)(01-11-1985) dienst infrastructuur > gesloopt

01-05-1996

230.003

Cockerill-Ougrée
nr 3818

10-03-1961

9003

9103
(14-02-1977)
*

Ronet > Kortrijk (28-02-1964) > Gent (Deinze) (01-11-1985) dienst Infrastructuur > gesloopt

01-05-1996

230.004

Cockerill-Ougrée
nr 3819

20-03-1961

9004

9104
(13-12-1978)
*

Ronet > Kortrijk (05-12-1963) > Gent (31-12-1990) (Deinze) > gesloopt

01-05-1996

230.005

Cockerill-Ougrée
nr 3820

21-04-1991

9005

9105
(21-04-1978)

Ronet > Kortrijk (22-01-1964) > Merelbeke (28-05-1990) > St-Ghislain (01-11-1990) > Monceau (01-06-1992) > Schaarbeek Infrabel Infrastructuur (16-11-1995) > ?

20-02-2005

230.006

Cockerill-Ougrée
nr 3821

21-04-1961

9006

9106
(02-09-1977)

Ronet > Kortrijk (22-01-1964) > Merelbeke (28-05-1990) > St-Ghislain (01-11-1990) > Monceau (01-06-1992) dienst infrastructuur > gesloopt

01-06-1999

230.007

Cockerill-Ougrée
nr 3822

05-05-1961

9007

9107
(16-05-1977)

Ronet > Kortrijk (22-01-1964) > Merelbeke (28-05-1990) > Antwerpen Dam (01-10-1992) > HSA Hemiksem (2005) > SATI (11-2004)

14-12-2003

230.008

Cockerill-Ougrée
nr 3823

18-05-1961

9008

9108
(02-09-1976)

Ronet > Kortrijk (08-01-1964) > Merelbeke 18-05-1990) > Schaarbeek Infrastructuur (01-06-1992) > gesloopt

01-11-2002

230.009

Cockerill-Ougrée
nr 3824

08-06-1961

9009

9109
(04-01-1980)

Ronet > Kortrijk (08-01-1964) > Merelbeke (28-05-1990) > uit dienst (14-12-2003) > Werkplaats Merelbeke als zwaar materiaal (29-01-2004) 

14-12-2003

230.010

Cockerill-Ougrée
nr 3825

22-06-1961

9010

9110
(23-01-1978)

Ronet > Kortijk (08-01-1964) > Merelbeke (28-05-1990) > Gleisfrei Italë (07-2004)

14-12-2003

230.101

Atelier Belges Réunies (ABR)
nr 3946

08-07-1963

9111

Stockem > St-Ghislain > Charleroi-Sud > Hasselt > Hasselt opnieuw in dienst (29-01-2004)

14/12/2003
02/01/2014

230.102

ABR
nr 3947

01-09-1963

9112

St-Ghislain > Monceau (01-06-1992) > > Charleroi Sud (?) > verhuurd aan SATI (01-11-2002) > verkocht aan SATI (02-2005)

01-11-2002

230.103

ABR
nr 3948

14-08-1963

9113

St-Ghislain > Monceau (01-06-1993) > gesloopt

01-05-1996

230.104

ABR
nr 3949

03-09-1963

9114

St-Ghislain > Monceau (01-06-1993) > gesloopt

01-05-1996

230.105

ABR
nr 3950

08-10-1963

9115

St-Ghislain > Monceau (01-06-1992) > Swiss Rail Pidoux SME (07-2004)

14-12-2003

230.106

ABR
nr 3951

26-09-1963

9116

*

> Hasselt dienst Infrastructuur (1992) > Opnieuw in dienst als zwaar materiaal (12-2005) 

20-02-2005
02-01-2014

230.107

ABR
nr 3952

25-10-1963

9117
(9130)

Ronet > Monceau / Charleroi-Sud (01-06-1992) > 9130 (na 01-01-2002) > ?

01-01-2002

230.108

ABR
nr 3953

25-10-1963

9118

St-Ghislain > Monceau (01-06-1992). Kort uitgeleend aan ThyMonceau- Marcinelle (TMM) > France Swiss Rail SMU - Culoz (F) (06-2004) > IFB (2010) > Stoomcentrum Maldegem (SCM) (08-2015)

14-12-2003

230.109

ABR
nr 3954

28-10-1963

9119

Schaarbeek > Schaarbeek Infra > Merelbeke > France Swiss Rail SME Culoz (France) (06-2004)

02-01-2014

230.110

ABR
nr 3955

08-11-1963

9120

St-Ghislain > Monceau (01-06-1993) > gesloopt

01-05-1996

230.111

ABR
nr 3956

04-11-1963

9121

Schaarbeek > Schaarbeek Infra > gesloopt

01-11-2002

230.112

ABR
nr 3957

24-12-1963

9122

St-Ghislain > Monceau (01-06-1992) > Mons > IFB (08-2005) verhuurd aan Kemira Tertre (2006) > OSR (?)

20-02-2005

230.113

AB8
nr 3951

30-12-1963

9123

> > Merelbeke (2004) > Uit dienst (14-12-2003) > Opnieuw in dienst als zwaar voertuig Merelbeke (29-01-2004)



230.114

ABR
nr 3959

10-01-1964

9124

Hasselt dienst infrastructuur > Charleroi-Sud (2008) > uit dienst (?) > in dienst als zwaar materiaal Charleroi Sud (29-01-2004) > ?

02-01-2014

230.115

ABR
nr 3960

24-01-1964

9125

Stockem > Monceau (01-06-1992) > Infra Charleroi-Sud (24-01-1994) > Gleisfrei Italië (02-2006)

20-02-2005

230.116

ABR
nr 3961

21-03-1964

9126

*

St-Ghislain > Monceau > Charleroi-Sud (01-06-1992) > Rails & Traction (04-2004) en verhuurd aan Manufret

14-12-2003

230.117

ABR
nr 3962

21-02-1964

9127

Stockem (24-03-1964) > Infra Charleroi-Sud (01-11-1990)

01-06-1997

230.118

ABR
nr 3963

06-03-1964

9128

Dienst infrastructuur (01-11-1985) > Charleroi-Sud (2008) > uit dienst (14-12-2003) > opnieuw in dienst als zwaar voertuig (29-01-2004) 

 

230.119

ABR
nr 3964

23-03-1963

9129

*

Stockem > St-Ghislain > Merelbeke > Antwerpen Dam (01-06-1990) > Merelbeke > gesloopt (06-2000)

01-05-1996

230.120

ABR
nr 3965

11-05-1964

9130
(9117)

St-Ghislain > Monceau > Charleroi-Sud (01-06-1992) > > 9117 (na 14-12-2003) > France Swiss Rail - Culoz (06-2004) > IFB (2010)

14-12-2003

230.121

ABR
nr 3966

05-05-1964

9131

St-Ghislain > Monceau (01-06-1993) > uit dienst 01-05-1996) > opnieuw in dienst  als zwaar voertuig (02-05-1996)  > France Swiss Rail SME Culoz France (06-2004) > IFB (2010) > Stoomcentrum Maldegem

01-05-1996

230.122

ABR
nr 3967

04-06-1964

9132

> Merelbeke (2004) Tijdelijk verhuurd aan de suikerfabriek in Moerbeke (2003) > uit dienst 14-12-2003 > opnieuw in dienst als zwaar materiaal Merelbeke (29-01-2004)

02-01-2014

230.123

ABR
nr 3968

19-06-1964

9133

*

St-Ghislain > Monceau (01-06-1993) > gesloopt (2000)

01-05-1996

230.124

ABR
nr 3969

17-07-1964

9134

Stockem > Monceau > Charleroi-Sud (01-01-1993) > Salzinnes zwaar materiaal (14-12-2003) > 

31-12-2013

230.125

ABR
nr 3970

14-08-1964

9135

*

Stockem > uit dienst 14-12-2003 > opnieuw in dienst als  zwaar materiaal Stockem (29-01-2004) > 

31-12-2013

230.126

Brugoise et Nivelles (BN)
nr 3971

22-07-1963

9136

*

St-Ghislain > Schaarbeek (16-10-1963) > Merelbeke (11-03-1966) > uit dienst (14-12-2003) > opnieuw in dienst als zwaar materiaal Merelbeke (29-01-2004) > zwaar materiaal Oostende (2013) > 

230.127

BN
nr 3972

06-08-1963

9137

*

St-Ghislain > Schaarbeek (25-10-1963) > Merelbeke (25-02-1966) > Stockem (16-05-1974) > Monceau / Charleroi-Sud (01-06-1992) >  France Swiss Rail SME Culoz France (2005) > IFB (2010) > 

01-11-2002

230.128

BN
nr 3973

20-08-1963

9138

> Merelbeke (2001?) > District Zuid-West, stelplaats Mons > Merelbeke > (uit dienst (14-12-2003) > opnieuw in dienst als zwaar voertuig Merelbeke ((29-01-2004) > zwaar voertuig Oostende (2013)

 

230.129

BN
nr 3974

08-11-1964

9139

*

Ronet > Schaarbeek > Merelbeke > Antwerpen Dam (01-06-1990) > gesloopt (2000)

01-05-1996

230.130

BN
nr 3975

18-09-1963

9140

*

> Infrabel Bascoup dienst baan > uit dienst 20-02-2005 > opnieuw in dienst als zwaar voertuig Bascoup (?)  

230.131

BN
nr 3976

25-09-1963

9141

*

Ronet > Infra Charleroi (01-11-1985) > gesloopt (2000)

01-06-1997

230.132

BN
nr 3977

10-03-1963

9142

*

Ronet > Monceau Charleroi-Sud (01-10-1993) > Schaarbeek (01-01-2000) > IFB (18-08-2005) verhuurd aan Kemira Tertre (2006)

20-02-2005

230.133

BN
nr 3978

16-10-1964

9143

Ronet > Kinkempois (01-05-1994)

01-05-1996

230.134

BN
nr 3979

12-11-1963

9144

*

Ronet > St-Ghislain ( 07-01-1974) > Monceau / Charleroi-Sud (01-06-1992)

01-01-2002

230.135

BN
nr 3980

18-11-1963

9145

Ronet > I.P.V. Charleroi (01-11-1985) > Infra Charleroi-Sud (01-06-1992)

01-06-1997

230.136

BN
nr 3981

15-11-1963

9146

*

> Kinkempois (2004)

02-01-2014

230.137

BN
nr 3982

09-12-1963

9147

> Salzinnes (2008)

02-01-2014

230.138

BN
nr 3983

23-12-1963

9148

Schaarbeek > St-Ghislain (30-11-1966) > Kortrijk (29-09-1967) > Merelbeke (22-05-1968) > Stockem (20-05-1974)

14-12-2003

230.139

BN
nr 3984

07-01-1964

9149

> Charleroi-Sud (2008)

02-01-2014

230.140

BN
nr 3985

16-01-1964

9150

> Merelbeke (2004)

02-01-2014

230.141

BN
nr 3986

27-01-1964

9151

Ronet > Kinkempois (01-10-1993) > Stoomcentrum Maldegem

14-12-2003

230.142

BN
nr 3987

05-02-1964

9152

> Merelbeke

01-01-2014

230.143

BN
nr 3988

09-03-1964

9153

> Stockem (2004)

02-01-2014

230.144

BN
nr 3989

09-03-1964

9154

Ronet > Monceau / Charleroi-Sud 01-10-1993) > Gleisfrei Italië (02-2006) > ANZANO (2013)

20-02-2005

230.145

BN
nr 3990

07-04-1964

9155

*

Ronet > Schaarbeek (17-11-1964) > Ronet (02-02-1965) > Kinkempois (01-10-1993) > Rails & Traction verhuurd aan Manufret (02-2005) > ALZ Genk (04-2005)

14-12-2003

230.146

BN
nr 3991

13-05-1964

9156

*

> Kinkempois (2008)

02-01-2014

230.147

BN
nr 3992

26-05-1964

9157

Ronet > Antwerpen Dam (01-01-1994) > Antwerpen Noord > ASA Hemiksem (11-2004) > SATI

14-12-2003

230.148

BN
nr 3993

11-06-1964

9158

*

> Kinkempois (2008)

02-01-2014

230.149

BN
nr 3994

02-07-1964

9159

*

> Stockem (2004)

?

230.150

BN
nr 3995

05-08-1964

9160

> Gleisfrei Italië (05-2005)

14-12-2003

       

* Uitvoering met verlengde rangeerbrug

 
 

Locfiche reeks 90 en 91

Constructeur Cockerill Ougrée 230.001 tot 231.010 
  Bouwjaar: 1961 later 9001 tot 9010
    Later 9101 tot 9110
  Atelier Belges Réunies (ABR) 230.101 tot 230.125
  Bouwjaar: 1963 - 1964 Later 9111 tot 9135
  Brugoise et Nivelles 230.126 tot 230.150
  Bouwjaar: 1963 - 1964 Later 9136 tot 9160
As indeling B  
Motor Cockerill 4-175 CO vier cilinder motor van 245 pk 230.001 tot 231.010 
  Cockerill 6-175 CO zes cilinder motor van 280 pk 230.101 tot 230.150
  Overbrenging: Cockerill Hydraulisch  
     
 

GM- type 12V71 N  - 2 tact Turbo Blower - 12 cilinder motor van 335 pk

Schikking: V

Boring en slag: 108 x 127 mm

Overbrenging: ESCO-Power

9101 - 9160 (vanaf 1976 - 1980)
     
Diesel 360 liter  
Smeerolie overbrenging 36 liter  
Koelwater motor 170 liter  
Zand 100 kg  
Lengte 6625 mm  
  8055 mm met verlengde rangeerbrug  
Hoogte 3527 mm  
Diameter wielen 920 mm  
Gewicht 33 ton  
Max snelheid 35 km/u  
Rangeersnelheid 21 km/u  
Minimumboog 25 meter  
 

Tekeningen (H. De Bleser †)

 
Tekening: type 230 (eerste bouwreeks) 230.001 tot 230.10
Toegangsdeur 9101 - 9110 staat links. 
 
Tekening: type 230.1 (tweede bouwreeks) 230.101 tot 230.150
Toegangsdeur 9111 - 9160 staat in het midden.
 
 
Tekening van de reeks 91 na inbouw van een nieuwe motor tussen 1976 en 1980.
Sommige locomotieven kregen een verlengde rangeerbrug zoals de 9148.

Op het front is de oorspronkelijke fabrieksplaat verdwenen. De Z-schildering is begin '70 aangebracht.
Een aantal machines werden uitgerust met een verlengd platform waaronder de 9148.